RSS linkedin

تاریخ‌های مهم کنگره

آغاز ارسال دستاورد: 1 شهریور 1397

پایان مهلت ارسال دستاورد: 15 آبان 1397

اعلام نتیجه‌ داوری دستاوردها:

آغاز نام‌نویسی در کنگره: 1 آبان 1397

برگزاری کنگره: 26 و 27 آبان 1397

 

 

  

 

نشست پانزدهم: مسائل نشر: چالش‌های نشر تخصصی علم اطلاعات

دبیر: دکتر داریوش مطلبی استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام

اعضا:

  • دکتر محمد حسین دیانی استاد دانشگاه فردوسی مشهد
  • دکتر نورالله مرادی مدرس دانشگاه و مدیر کل بازنشسته آرشیو صدا و سیما
  • حمید محسنی مدیر مسئول انتشارات کتابدار
  • دکتر محمد زره‌ساز استادیار دانشگاه خوارزمی
  • حسین اصغرنژاد دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز و مدیر مسئول انتشارات سپهردانش

 

چکیده: این نشست به بررسی و شناسایی چالش­های وضعیت کلی کیفیت نشر و ارائه راهکارهایی برای ارتقاء در راستای توسعه نشر تخصصی می­پردازد. نخست در این نشست، به بررسی سیر تحول داخلی و تحول جهانی صنعت نشر پراخته شد. در نشر تخصصی دو محدودیت وجود دارد: نخست، مخاطب خاص خود را دارد (افرادی که در آن رشته تحصیل می­کنند)؛ دوم، زمانی که سطح تحصیلات بالا می‌رود عمق محتوا و تنوع موضوعات آن رشته نیز تغییر می­کند. از یک­سو نویسندگان برجسته و باتجربه درگیر مسائلی چون تدریس و مشاغل مدیریت هستند و نمی­‌توانند آثار برجسته‌ای را چاپ کنند. از سوی دیگر، نویسندگان جوان نیز تجربۀ کافی در این زمینه ندارند. صنعت نشر نیز دگرگون شده است و نشر کنونی با قدیم متفاوت است. ناشران نیز محتوا را به صورت الکترونیکی آماده و در صورت درخواستِ مشتری آن­ را چاپ می‌کنند. این چالش‌ها سبب افزایش کمیت نشر شده‌اند اما کیفیت آن­ را کم کرده‌اند. نهادِ نشر یک واسطه میان نظام آموزشی و پژوهشی و جامعه استفاده­کننده است. اگر نهاد آموزشی و پژوهشی نتواند محتوای باکیفیت را تولید کند ناشر تاحدی می‌تواند آن را ویرایش کند و نویسنده‌های خوب را شناسایی نماید. بحرانی که اکنون در تدریس و مدرسان وجود دارد بسیار عمیق است، زیرا اغلب پراکنده و سطحی می‌نویسند، مطالعه عمقی ندارند و نگارش ادبی بسیار ضعیفی نیز دارند. این معضلِ کیفیت محتوا از سوی نهادهای آموزشی و پژوهشی است، زیرا نقش ناشر تنها، داوری کردن محتوا برپایۀ سیاست‌های تعیین­شده از سوی ناشر است. در ادامۀ این نشست به کاهش تیراژ کتاب­های حرفه علم اطلاعات و دانش­شناسی اشاره شد. در این راستا ناشران با چند آسیب روبرو می­شوند. نخست اینکه کتابی که منتشر می­شود، مخاطبان از طریق کانال­های ارتباطی دیگر آن را بدست می­آورند. دوم اینکه هرگاه، مدرس کتابی را معرفی ‌کند دانشجویان به کتابخانه مراجعه کرده و کتاب را به دست می‌آورند، بنابراین کتاب منتشرشده دیگر فروشی ندارد. اگر ناشران معرفیِ خوبی از کتاب داشته باشند کتاب بازار خود را به دست می‌آورد. بخشی از مشکلات نشر به جامعه تولیدکننده باز می‌گردد. ناشران با داوری و کارشناسی می‌توانند نقش مهمی را ایفا کنند. به سخن دیگر، هم در تولید محتوا و هم در داوری نکردن توسط ناشران مشکل وجود دارد.

  بیانیه:

 

یکی از مهمترین ‌مشکلات نشر تخصصی عدم ارتباط بین محتوای تولید شده و نیازهای جامعه متخصصان و بازار کار است. بنابراین لازم است ناشران در تولید محتوا، نیازهای واقعی جامعه کتابداری و بازار کار را مدنظر قرار دهند. توجه ناشران به فرایندهای داوری و کارشناسی اثر قبل از انتشار ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است و ناشران باید جدیت بیشتری در این خصوص داشته باشند. توجه به مباحث بنیادی رشته در چند سال گذشته مورد کم مهری قرار گرفته و ناشران لازم است توجه بیشتری به این حوزه داشته باشند. در تولید کتاب‌های باید دقت شود تمام حوزه‌های موجود در رشته مورد توجه قرار گیرد و جامعیت نسبی در انتشار کتاب‌ها مدنظر ناشران قرار گیرد. منابع اساسی رشته که در سال‌های گذشته منتشر شده با توجه به تحولات سال‌های اخیر باید به‌روزرسانی شود. متاسفانه در سال‌های گذشته بلبشویی در انتشار کتاب‌های تخصصی رشته به وقوع پیوسته و کتاب‌های مناسب و ارزشمند چندانی منتشر نشده است. برنامه‌ریزی درست، به‌طوری که محتوای تولید شده از کیفیت لازم برخورداری و همچنین با نیازهای جامعه همخوانی داشته باشد، باید در برنامۀ ناشران قرار گیرد. با توجه به این‌که بخشی از مشکلات کیفیت محتوا، به دانشِ پایین نویسندگان، کم‌مایگی بدنه دانشگاه و نظام آموزشی و همچنین نبود مهارت کافی در تولید محتوای مناسب است، انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی می‌تواند در آموزش متخصصان و همچنین اعضاء هیئت علمی نقش موثری داشته باشد.

مشاهده فیلم نشست پانزدهم در آپارات

 



نشست سیزدهم: اطلاعات سبز: کتابخانه، مبدائی برای تفکر محیط زیستی

دبیر: نازلی یزدی زاده کارشناس ارشد محیط زیست آموزش وترویج محیط زیست و مدیر عامل موسسه آوای سبز داربن

اعضا:

  • مهندس محمد درویش مدیر کل دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت از محیط زیست
  • پویا نیکجو مروج رویکرد کاوشگری در طبیعت و کارشناس در حوزه اکوتوریسم
  • محمد جوهرچی مدیرکل پژوهش و نوآوری نهاد کتابخانه‌ها
  • حامد طراحی مدیر امور کتابخانه‌های شهرداری

 

چکیده:این نشست، به بررسی فرصت­های حاضر برای استفاده از کتابخانه­ها به­عنوان اولین جایگاه ترویج فرهنگ دوستدارِ محیط زیست و موانع ارتباط میان جامعه محیط زیستی و جامعه کتابداری می­پردازد. نبود آگاهی جامعه از اهمیت و جایگاه حفظ محیط زیست چالش بزرگ محیط زیستی کشور است. این امر با ارتقاء سطح سواد محیط زیستی محقق می­شود که یکی از پایگاه­های اصلی آن کتابخانه­ها هستند. کتابدار نقش ارزشمندی دارد و می­تواند فضای صِرف امانت­گرفتن را به فضای فعال برای دانش­آموزان تبدیل و کودکان را با مسئله محیط زیستی درگیر نماید. محیط زیست زندگی­کردنی است و درواقع باید فرصتی برای بچه‌ها فراهم شود تا بتوانند تجربه کنند. کتابخانه‌ها نهادی هستند که ارتباط گسترده با عموم مردم دارند، نقش مؤثری در اشاعه اطلاعات می‌توانند داشته باشند و این نهاد آموزش سواد زیست محیطی را نیز یکی از دغدغه‌های خود می‌داند. در ادامۀ این نشست، ضمن اشاره به نقش اصلی کتابخانه‌های عمومی و نقش فعال کتابداران که آگاهی­رسانی به مردم و افزایش سطح سواد زیست محیطی جامعه می­باشد، به بیان فعالیت­هایی که «نهاد کتابخانه‌های عمومی» و «سامان فرهنگی هنری شهرداری تهران» در راستای ارتقاء سطح سواد محیط زیستی کودکان انجام می­دهند، پرداخته شد. امروزه سازمان حفاظت محیط زیست مکتبی را به عنوان مکتب طبیعت معرفی کرده و تلاش می‌کند نحوۀ کلاسیک آموزش‌های مستقیم به افراد زیر دوازده سال را تغییر دهد. با توجه به این امر، تلاش می­شود به­جای استفاده از تکنیک آموزش مستقیم و تشویق بچه‌ها به خواندن، کودکان تا قبل از دوازده سالگی لمسِ طبیعت را تجربه کنند. مدرسۀ طبیعت، مکانی است که بچه‌ها دوران زیبای کودکیشان را با تجربه‌های شخصی و لمس مستقیم درخت‌ها، خاک، نهال‌ها و حیوانات می­گذرانند. هنر کتابدار است که بتواند فرصت بیافریند، نبود امکانات را تبدیل به وجود امکانات کند و بتواند از فرصت‌های کوچک جریان بسازد. یک کتابدار می‌تواند یک کوله­پشتی که حاوی چند کتاب است را بردارد و با بچه‌ها به طبیعت برود. او باید قصه‌هایی که مربوط به طبیعت است را بداند و بازی‌هایی که می‌شود در طبیعت انجام داد را به بچه‌ها آموزش دهد و از نقش کلاسیکی که کتابدار دارد، فراتر رود.

 

 بیانیه:

 

در جهت تسهيل انتقال اطلاعات و آموزه‌هاي محيط زيستي همكاري بيشتري ميان دفتر آموزش ترويج سازمان حفاظت ازمحيط زيست ونهاد كتابخانه هاي عمومي كشور صورت گيرد كه ميتوان به پارك كودك شهرداري در اين زمينه اشاره كرد تا مكاني شود براي ترويج محيط زيست وهمكاري NGOها را در اين پارك بتوان داشته باشيم. كمپين بين كتابداران با عنوان ترويج محيط زيست ايجاد شود تا هدفمندي وفعاليت هاي اين كمپين مشخص شود و هر كتابدار خودرا به عنوان مروج محيط زيست معرفي كند. همچنین، كمپين هاي محيط زيستي مانند سه شنبه هاي بدون خودرو و يا كمپين ۱۸۰ درجه بدر كتابخانه ها اجرا شود..

فیلم نشست سیزدهم در آپارات

 



نشست چهاردهم: آرشیوها و مراکز اسنادی: آرشیو و مسائل آن

دبیر: غلامرضا عزیزی، مربی و عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

اعضا:

  • دکتر سعید رضایی شریف‌آبادی استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه الزهرا
  • دکتر امیر رضا اصنافی استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی
  • بهناز زرین‌کلکی آرشیویست، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
  • شفیقه نیک نفس آرشیویست، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

 چکیده: هدف این نشست، شناخت آرشیو و مسائل آن در بخش فهرست‌نویسی بود. نخست، تاریخچه­ای دربارۀ شیوۀ تنظیم و توصیفی که در سازمان اسناد وکتابخانه ملی انجام می­شود، ارائه گردید. پس از آن، به ایجاد دگرگونی­های جدید در محیط­های الکترونیکی و تولید سندهای الکترونیکی در دستگاه­های اجرایی اشاره شد. یکی از مسائل مطرح در این حوزه، تغییر و دگرگونی­های بنیادینی است که در مسائل آرشیو، تعریف سند و به­دنبال آن، تغییر استانداردها بوجود آمده است. بسیاری از استانداردهایی که اکنون وجود دارند، استانداردهای توصیفی هستند، زیرا بنیان سازماندهی در حوزۀ آرشیو، تنظیم و توصیف است. در این حوزه، استاندارد توصیف آرشیوی رمزگذاری­شده (ای‌اِی‌دی) به فرد کمک می­کند که بتواند موجودی خود را در محیط وب بگذارد تا قابل استفاده باشد. در ادامه، به این مسئله اشاره شد که بنیانِ کاری بیشتر نرم­افزارهای موجود، کتابخانه­ای است و آن چیزی که تنها برای آرشیو باشد و تمام استانداردها و فراداده­های آن را پیاده­سازی کند یا اینکه بتواند همه موجودی را مدیریت کند، هنوز ایجاد نشده است. سپس، به معرفی تاریخچۀ فعالیت­های تاریخ شفاهی سازمان اسناد وکتابخانه ملی ایران، مراحل کاری، بخش­های مختلف، سیر دگرگونی­ها و فعالیت­های سودمند انجام شده، پرداخته شد. سپس به تفاوت‌های آرشیو وکتابخانه توجه شد. یکی از مهم‌ترین مسائل، وجود اصول در آرشیو است که مهمترین آن، احترام به منشأ و بحث نظم اولیه است؛ در حالیکه این اصول در کتابخانه وجود ندارد. آرشیوهای دیداری- شنیداری از دیگر موضوعاتی بود که در این نشست مورد بحث قرار گرفت. حفاظت آرشیو دیداری- شنیداری قواعد و اصولی دارد که رعایت می‌شود. با این‌حال، برای ارزشیابی اسناد در سازمان اسناد وکتابخانه ملی، اصول و چهارچوب خاصی وجود ندارد. از سوی دیگر، نظریه­های گوناگونی درباره ارزشیابی اسناد وجود ندارد، بنابراین اصولی که آرشیو ملی به آن پایبند است، ارزشیابی شلنبرگ است. در واقع برای هر سند، به میزان نیازی که مخاطبان دارند، می‌توان این ارزش را تعیین کرددر انتهای این نشست، به ضرورت بازسازی آرشیو و پس از آن به مقایسۀکتابخانه‌هایی که بخش دیداری- شنیداری و آرشیوی دارند پرداخته شد.

 

 بیانیه:

 

با توجه به توسعه منابع اطلاعاتی و تکثر و تنوع آنها، ضرورت دارد نگاه جدیدی به تعریف سند در حوزه آرشیو وجود داشته باشد. باید تأکید شود که نگاه به آرشیو نباید نگاه کتابدارانه باشد. مواد آرشیوی برخلاف کتابها، به صورت مجزا فهرست‌نویسی و رده‌بندی نمی شوند بلکه باید آن‌ها را به عنوان یک مجموعه در نظر گرفت و بر مبنای استانداردها و فراداده های موجود به سازماندهی، تنظیم و توصیف آن‌ها اقدام نمود. از جمله منابع آرشیوی که مورد استفاده همگان است تاریخ شفاهی است. ضرورت دارد هر چه سریعتر نسبت به شناسایی پیشکسوتان رشته های مختلف و دریافت اطلاعات مورد نیاز از آن‌ها پرداخت. آرشیو ملی باید مقررات مربوط به ارزیابی و امحاء منابع آرشیوی اعم از چاپی و الکترونیکی مانند اتوماسیون های اداری اقدامات لازم را به سازمان‌های دولتی ابلاغ نماید. آرشیوهای دیداری و شنیداری نیز باید به عنوان بنیان اساسی توزیع این نوع منابع اطلاعاتی مورد توجه بیشتر قرار گیرند و در سازماندهی این منابع بر اساس اصول آرشیوی اقدام شود.

نشست دوازدهم:سواد اطلاعاتی برای ترویج خودتوانمندسازی

دبیر: دکتر مریم نظری عضو هیئت مدیره انجمن مدیریت اطلاعات و مدیر توسعه تجاری شرکت دانش‌گستر فرداد

اعضا:

  • دکتر علی حسین قاسمی استادیار گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه جندی شاپور اهواز و عضو هیئت ممتحنه و ارزشیابی گروه مربوطه در وزارت بهداشت 
  • دکتر مریم صراف زاده عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه تهران، فعال و دغدغه‌مند حوزه آموزش و ترویج سواد اطلاعاتی
  • o       نرگس خالقی عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات دانشگاه قم، نویسنده کتاب آموزش مهارت‌های سواد اطلاعاتی

چکیده: هدف این نشست تقویت خودباوری در کتابداران است تا آن‌ها باور کنند که می‌توانند حرکت­های خوبی در حوزۀ ترویج سواد اطلاعاتی انجام دهند و برای ترویج بیشتر و بهتر آن چه ملاحظاتی را باید مدنظر قرار دهند. نخست در این نشست تعریف مفهوم سواد اطلاعاتی و خودتوانمندسازی ارائه شد. سپس کتابداران و حرفه‌مندان علم اطلاعات (شرکت کننده در کنگره) تجربه‌ها و چالش‌های خود را در موضوع آموزش و ترویج سواد اطلاعاتی مطرح کردند. در این میان، در پاسخ به اینکه برای سنجش سواد اطلاعاتی یک پرسشنامه واحد راحی شود که همه چیز را بسنجد، امری غیرممکن دانسته شد. زیرا در راستای سنجش سواد اطلاعاتی باید رویکرد مورد استفاده، کاملاً مفهومی و واقعی باشد یعنی باید پرسش‌های عمیق و حرفه‌ای­ بکار گرفته شود. در هر پژوهشی که انجام می­شود، دو فاز برای جمع­آوری داده، فهم آن حوزه یا گردآوری دانش وجود دارد. نخست بحث سواد و دیگری بحث حوزۀ کاری است. در این نشست، نداشتن مهارت فروش و بازاریابی به­عنوان بزرگترین ضعف کتابداران مطرح شد. معرفی خدمات باید با نیاز کاربر مناسب باشد، یعنی باید شخصیت کاربر را شناخت و برپایۀ نیازهای او خدمات را معرفی کرد. مشکل رشتۀ کتابداری این است که نمی‌تواند خودش را با نیاز واقعی مخاطب و بازارکاری که در بیرون وجود دارد، بازگو کند. در راستای ادامۀ بیان تجربه­های سودمند حرفه­مندان، به ایجاد یک پایگاه اطلاعاتی برای مستندسازی تجربه­های اعضاء هیئت علمی و کتابداران (تجربه­نگاری) که در دسترس همه باشد، تأکید شد. نظام آموزشی کلاسیک و سنتی نمی‌تواند توانمندسازی را به­وجود آورد، بنابراین بسیاری از مردم به این درک رسیده­اند که باید خودشان به فکر خودتوانمندسازی باشند. خودتوانمندسازی به افراد کمک می‌کند افزون­بر نیازهای اطلاعاتی،‌ نیازهای دانشی و مهارتی خود را درست تشخیص دهند و این نیازها را با مناسب‌ترین و پربار‌ترین منابع تأمین کنند. یکی از مشکل­های اساسی دیگر در حوزۀ سواد اطلاعاتی، نبود پژوهش­های بنیادی است. افراد در حوزۀ دانش موضوعی ضعف دارند و سپس همان را به دیگری یاد می­دهد. در انتهای این نشست، در راستای خودتوانمندسازی افراد پیشنهادهایی ارائه شد. نخست اینکه برای کتابداران و اساتید کارگاه دورۀ شش ماهه برگزار شود و دوم اینکه، برای داشتن جامعه، دانشجو و دانشگاه باسواد اطلاعاتی باید درس­ها را یکپارچه کنند؛ یعنی فرد هم علوم را یاد بگیرد و هم یاد بگیرد چگونه یادگیری علوم را به عنوان یادگیری طولانی­مدت بیاموزد. درواقع باید به سمت بینش­سازی پیش رفت و به­عنوان طرز فکر برای سواد اطلاعاتی آموزش داد، نه به­عنوان مهارت جستجوی انتخاب اطلاعات که اکنون اتفاق می­افتد. رسالت آموزش و پرورش و آموزش عالی در جهان، آموزش چرایی است. رمزِ خودتوانمندسازی کتابداران، آموزش­دادن و آموزش­گرفتن است. یعنی با آموزش­دادن می­توان کاربران را جذب کتابخانه و موجبات ارتقاء حرفه­ را فراهم کرد.

 

 بیانیه:

 

سواد اطلاعاتی فراتر از مهارت جستجو در بانک‌های اطلاعاتی و یافتن مقاله و پایان‌نامه برای یک پروژه درسی است. سواد اطلاعاتی یک توانمندساز است که یادگیری مستقل و تمام عمر را ممکن می‌سازد. برای بهره‌برداری از قابلیت توانمندساز سواد اطلاعاتی باید سواد اطلاعاتی را به عنوان یک طرز فکر میان خود و کاربران (مشتریان‌مان) ترویج دهیم. باید مفهوم سواد اطلاعاتی را در ذهنمان ساختارشکنی کنیم یعنی بپذیریم نیاز اطلاعاتی باید به نیاز دانشی، بینشی و مهارتی بسط بیابد. اطلاعات موردنیاز هم فرمهای غیرمعمولی دارد که در کتابها و کلاسها کمتر به آن پرداخته شده است. با این طرز فکر وارد فرایند خودتوانمندسازی میشویم یعنی خودمان را برای نیاز واقعی کاربر و بازار روز حرفه و رشته می‌سازیم و با قرارگیری در چرخه مولد خودتوانمندسازی، کتابداران خودانگیخته و خلاق مجال و بستری خواهند یافت برای یادگیری چیزهای نو و به اشتراک‌گذاری تجربه‌هایشان از این فرایند..

فیلم نشست دوازدهم در آپارات

 

 

 



زیر مجموعه ها

کنگره سالانه منتظر شنیدن پرسش‌ها، انتقادات و پیشنهادهای شما است.

        congress.ilisa.ir          این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

درباره کنگره

کنگره متخصصان علوم اطلاعات، ‌کنگره ایست حرفه‌ای که از سال 1394 و با هدف نزدیک کردن حرفه و دانشگاه آغاز به‌ کار کرده است. این کنگره تلاش می‌کند مکمل همایش‌های دانشگاهی و علمی- پژوهشی باشد که در انجمن‌های علمی و دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور برگزار می‌گردد.
رفتن به بالا