RSS linkedin

تاریخ‌های مهم کنگره

آغاز ارسال دستاورد: 1 شهریور 98

پایان مهلت ارسال دستاورد: 15 آبان 98

اعلام نتیجه‌ داوری دستاوردها: 20 آبان

آغاز نام‌نویسی در کنگره: 25 مهر تا 25 آبان 98

برگزاری کنگره: 29 و 30 آبان

 

 

  

 

اطلاعیه: نحوه دریافت گواهی های حضور در کنگره پنجم

ثبت نام كنندگان در پنجمين كنگره متخصصان علوم اطلاعات از امروز يكشنبه ١٣٩٨/٠٩/١٧ مي توانند از طريق وارد شدن به اين لينك گواهي حضورشان در كنگره را دريافت نمايند.

دبیرخانه کنگره متخصصان علوم اطلاعات

تأکید بر ضرورت دسترسی آزاد مردم به انواع داده‌ها: گزارش نشست مدیریت داده‌های پژوهشی در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

نشست مدیریت داده‌های پژوهشی پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات با عنوان «مدیریت اطلاعات پژوهشی با تأکید بر داده‌های باز پژوهشی» در روز چهارشنبه 29 آبان ماه ساعت 14 در تالار قلم کتابخانه ملی برگزار شد. اعضای این نشست عبارت بودند از: دکتر سیروس علیدوستی (ریاست پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک))، دکتر مهدی زارع (مدیر گروه زلزله‌شناسی مهندسی پژوهشگاه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله)، دکتر محمد ترابی (عضو هیئت علمی گروه شیمی دانشگاه کاشان)، دکتر رضا رجبعلی بگلو (عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک))، دکتر اسماعیل وزیری (عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه زابل) و ابراهیم عمرانی (دبیر شورای تأمین منابع علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری)

در این نشست به تعریف انواع داده های پژوهشی پرداخته شد و نمونه هایی از انواع داده ها که می توانند  دارای دسترسی آزاد باشند یا نباشند، نیز توسط متخصصان معرفی گردید. در ضمن موانع اجرایی آزاد کردن دسترسی برای عموم از زبان یکی از مجریان دولتی به حضار تقدیم شد. در ابتدا دکتر اسماعیل وزیری در خصوص اهمیت و نقش داده‌های پژوهشی در فرایند انجام پژوهش و دسترسی به داده‌های باز و مزایای آن مباحثی مطرح کرد. سپس ضرورت دسترسی و اشتراک گذاری داده های پژوهشی و الزامات آن به منظور مدیریت و سازماندهی داده ها در پنج بعد فناوری، سازمانی، فردی، فرهنگی/رفتاری و حقوقی / سیاسی را به بحث گذاشت .

پس از ایشان دکتر محمد ترابی در مورد داده‌های خام پژوهشیِ تحقیقات استادان صحبت کرد و به امکان در اختیار گذاشتن داده های خام مؤلف / محقق و ارسال به نشریات جهت انتشار عام پرداخت. مزایا و مشکلات این کار مورد بحث قرار گرفت و سخنران در مورد تفاوت رفتاری محققان پیشکسوت و جا افتاده با پژوهشگران جوان و نیز تفاوت برخورد با ناشران مختلف توضیحاتی ارائه داد.

سپس دکتر مهدی زارع در مورد داده های زلزله توضیحات دقیقی ارائه داد و انواع داده های زلزله شناسی را معرفی کرد و نشان داد که همه داده های زلزله های اتفاق افتاده می تواند در اختیار همه مردم دنیا باشد. همه ایستگاهای زلزله نگاری مثلا در ایران، همه زلزله‌های دنیا را ثبت می کنند و همینطور آنها از همه لرزه‌های اتفاق افتاده در کشور ما باخبرند و همه این داده‌ها در وبگاههای مخصوص همه کشورها در دسترس است و تنها موردی که باید احتیاط کرد تا با انتشار آن موجب نگرانی مردم نشود، داده های محاسبات پیش بینی زلزله‌های آینده است که می تواند نگرانی ایجاد کند.

پس از ایشان دکتر رضا رجبعلی بگلو با اشاره به ضرورت دسترسی به داده های باز پایان نامه ها و رساله ها (پارسا)، به حاضران در نشست نمونه هایی از مدیریت این نوع از داده ها در هر یک از سطحهای سازمانی، ملی و ین المللی ارائه کرد. وی همچنین با اشاره بر ضرورت اجتناب ناپذیر راه اندازی واسپارگاه هایی در هر یک از این سطحها، به ضرورت توجه به رویه‌ها، چالشها و راهکارهای مدیریت این نوع داده ها تأکید کرد.

سخنران پایانی دکتر سیروس علیدوستی رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران بود که به عنوان مجری قوانین مجلس در مؤسسه زیر نظر خود در جهت آزاد سازی دسترسی به پایان نامه ها به ارائه سخنرانی پرداخت. دکتر علیدوستی، با اشاره به مشکلات، با ذکر بیش از 30 دلیل و توضیح هر یک از آنها، به دفاع از آزادی دسترسی به اطلاعات علمی پرداخت، و اشاره کرد که امکانات فعلی محرمانگی محرمانه‌ها را به خوبی پیش بینی کرده است و هیچ مشکلی در این زمینه ها نیست، و لازم است مانند اغلب کشورهای جهان دسترسی به پارساها برای همه مردم آزاد باشد.

قبل از جمع بندی، دکتر وزیری در فرصتی کوتاه چالشهای پیش روی اشتراک گذاری داده‌های پژوهشی از نظر پژوهشگران  حوزه پزشکی را ارائه و راهکارهایی به منظور تقویت و تسهیل دسترسی به این داده‌ها پیشنهاد داد. در پایان، دبیر نشست با دعوت از همه علاقه‌مندان حوزه داده های پژوهشی به همکاری با این کمیته، به این اشاره کرد که در نشست امسال و کنگره پنجم منظور اصلی ما ورود به این مبحث بصورت بنیادی بود و در مرحله اول تلاش شد که انواع داده‌های موجود در کشور شناسایی و معرفی شوند و اشاره شد که قرار بود همکارانی از حوزه سلامت و نیز همکارانی از حوزه ژنتیک دامی نیز حضور داشته باشند که به دسترسی آزاد این داده‌ها نیز اشاره شود که به جلسات بعدی موکول گردید.

تبیین نقش و جایگاه علوم اطلاعات در توسعه اکوسیستم‌های دیجیتالی: گزارش نشست نوآوری و فناوریهای نوظهور در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

 نشست نوآوری و فناوریهای نوظهور پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات با عنوان «نقش و جایگاه علوم اطلاعات در توسعه اکوسیستم های دیجیتالی» در روز پنجشنبه 30 آبان ماه ساعت 9 در تالار قلم کتابخانه ملی برگزار شد. اعضای این نشست عبارت بودند از: دکتر رحمت اله فتاحي (عضو هيئت علمي دانشگاه فردوسي)، دکتر رضا ياري (عضو هيئت علمي پژوهشگاه ارتباطات و فناوري اطلاعات ايران) ، عليرضا انتهايي (دانشجوي دكتري رشته علم اطلاعات و مدير كل فراهم‌آوري و پردازش منابع ديجيتال سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران) و مصطفی امینی (مشاور نوآوري و توسعه كسب و كار ديجيتال و مسئول کمیته نوآوری و فناوریهای نوظهور)

اين نشست پس از خوشامدگويي و معرفي اعضاي نشست توسط  مصطفي اميني (دبیر نشست) ، با سخنراني دكتر عليرضا ياري، عضو هيئت علمي پژوهشگاه ارتباطات و فناوري اطلاعات وزارت ICT آغاز شد. ايشان گزارشي از روند پروژه تدوين نقشه راه كلان داده كشور ارايه كردند و بر اساس آن وضعيت اكوسيستم كلان داده كشور تشريح شد. اهم مطالب ايشان عبارت بودند از: تعريف كلان داده و اكوسيستم آن از منظر خواص 5V، معرفي استاندارد ISO 20547  و سطوح مختلف آن، معرفي فرصتهاي شغلي در ايران در زمينه اكوسيستم كلان داده ها،‌ بازيگران اصلي و فرعي اين اكوسيستم بر اساس مدل مور، مدلهاي درآمدي و 6 مدل كسب و كار داده محور مشهور در اين حوزه، موضوعات حقوقي مرتبط با اكوسيستم كلان داده ها بالاخص حوزه حريم خصوصي .

در ادامه دكتر فتاحي مباحث خود را منظر فلسفه داده و نظريه داده آغاز و بر ضرورت توجه به جنبه هاي پژوهشي اكوسيستم داده تأكيد ويژه‌ای کرد . ايشان بر اين اعتقاد بود كه روندها و جهت گيري هاي بازار نشان از افزايش اهميت تفكر داده محوري در كسب و كار است  و يكي از جنبه هاي مغفول در اين زمينه مطالعات نظري و ريشه اي متخصصان علوم اطلاعات است. لذا ضرورت دارد تا متخصصان علوم اطلاعات بصورت هر چه پررنگ تر در حوزه هاي نزديك به آنها همچون سازماندهي داده نقش آفريني كنند. ايشان بر روي ضرورت تغييرات اساسي در رويكردهاي قبلي رشته علم اطلاعات و تحول در آموزش هاي مرتبط با مديريت داده تاكيد داشت. دکتر فتاحی براي تشريح دغدغه هاي خود به تشريح اكوسيستم گوگل پرداخت.

آقای علیرضا انتهايي مباحث خود را با تجربه برگزاري رويداد ويتا (اولين رويداد كارآفرينانه داده و هوش مصنوعي) در سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران آغاز كرد و ضمن بيان چالش هاي داده اي مطرح در كتابخانه ها بر ضرورت آگاهي كتابخانه ها از دارايي هاي داده اي خود تأكيد نمود. همچنين ايشان از منظر حكمراني داده ها به جايگاه و اهميت سياستگذاري براي داده ها در اكوسيستم ديجيتال اشاره كرد و يكي از راه هاي خلق ارزش از داده هاي سازمانها را گسترش اكوسيستم داده هاي باز دانست. در ادامه ايشان به مقايسه علم اطلاعات با علم داده و علم كامپيوتر پرداخت و از اين منظر اهميت نيروي انساني متخصص را تبيين نمود.

در نهايت پس از پرسش و پاسخ مخاطبان و اساتيد، آقاي مصطفي اميني به عنوان دبير نشست مباحث نشست را بصورت زير جمع بندي كرد: تعريف اكوسيستم ديجيتال از منظر سيستم اجتماعي-تكنيكي مبتني بر حلقه هاي بازخورد، تعريف زنجيره ارزش با تأکيد بر زنجيره تأمين داده، زنجيره تقاضاي داده و حكمراني داده. همچنين ايشان نكاتي را در خصوص مهاجرت از نسل زنجيره ارزش داده به نسل شبكه ارزش داده و ويژگي هاي هر كدام مطرح كرد.

نیاز جدی به تحول در ساختار و خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی: گزارش نشست کتابخانه‌های دانشگاهی در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

نشست کتابخانه های دانشگاهی پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات با عنوان « آینده کتابخانه‌های دانشگاهی: قابلیت‌های بیشتر، فضای کمتر» در 29 آبان ماه ساعت 16 در تالار حکمت کتابخانه ملی برگزار شد. اعضای این نشست عبارت بودند از: دکتر ابراهیم افشار زنجانی (عضو هیئت علمی بازنشسته دانشگاه اصفهان)، دکتر رسول زوارقی (کتابخانه مرکزی دانشگاه تبریز)، ، دکتر مریم اسدی (مسئول بخش خدمات فنی کتابخانه مرکزی دانشگاه شریف)، فاطمه ذاکری‌فرد (کارشناس کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد) و دکتر محسن حاجی زین‌العابدینی (عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی)

در این نشست به موضوعهای مهمی چون ساختار، فضای تفکر اشتراکی، سیاستگذاری ها، توانمندسازی کتابخانه و انتقال تجربیات در این زمینه پرداخته شد.

در ابتدای نشست، دکتر محسن حاجی زین العابدینی به عنوان دبیر نشست ذکر کرد: کتابخانه های دانشگاهی در شرایطی به وجود آمده اند که جایگاهی بس مهم برای آنها مد نظر بوده است. چرا که در گذشته ابزارهای ارتباطی برای دسترسی به اطلاعات وجود نداشت و کتابخانه ها مهمترین مراکز دسترسی به اطلاعات به شمار می آمدند. در عین حال، برای امور علمی و پژوهشی و آموزشی نیز دانشگاه دایر شدند که یکی از مهمترین بخشهای دانشگاه ها، کتابخانه های دانشگاهی بودند. به همین دلیل در گذشته جایگاه کتابخانه های دانشگاهی از وضعیت بهتری برخوردار بود. با وجود این، هیچگاه کتابخانه های دانشگاه حذف نشده و علی رغم کمبود امکاناتی چون سرمایه، بودجه، نیروی انسانی و ...، میزان وظایفی که بر عهده این کتابخانه ها گذاشته شده به مراتب بیشتر است. ذکر واژه "فضا" در عنوان این نشست به عنوان نمادی از مرکزیت فیزیکی کتابخانه های دانشگاهی است که منظور آن تمامی امکاناتی است که در حال کم شدن است و در آینده هم فضا و هم سایر امکانات این کتابخانه ها کم خواهد شد و در عین حال وظایف و مسئولیتهای بیشتری بر دوش این کتابخانه ها گذاشته خواهد شد. حال مساله اصلی این است که آیا به بهانه کم شدن فضا (به عنوان امری نمادین در کم شدن همه امکانات کتابخانه های دانشگاهی)، باید فعالیتهای این کتابخانه ها را کم کرد؟ برای پرداختن به این معضل در آینده کتابخانه های دانشگاهی چه می توان کرد؟

خانم دکتر مریم اسدی، ابتدا به ارائه گزارشی از نشستهای کنگره های پیشین پرداختند و موضوعاتی چون مدیریت کتابخانه ها، توانمندی و قابلیت های کتابداران و اثرگذاری کتابداران بر تمامی بخشهای دانشگاه را مطرح کردند. سپس به طرح مباحث خودشان که خلاصه ای از آن در زیر می آید پرداختند:

آینده را ما می سازیم و با اقدامات الان خودمان می توانیم آینده را آنطور که لازم است شکل بدهیم. کتابخانه ای که قرار است در آینده ماندگار باشد، کتابخانه به عنوان مرکز یادگیرنده است و کتابداران به عنوان مشاور عمل می کنند و فقط ارائه کننده خدمات منفعلانه نخواهند بود. مهمترین کاری که کتابداران باید شکل بدهند تمرکز بر مفهوم فضای مشترک اطلاعات و یادگیری است. یعنی اینکه کتابخانه به عنوان فضای فیزیکی ممکن است چندان مورد استقبال نباشد و کتابداران باید بر روی اشتراک به جای مالکیت و رساندن اطلاعات به دست مخاطبین تمرکز کنند. برای ارائه خدمات خوب و با کیفیت نیاز است که خدمات هوشمندسازی شده در کتابخانه ها رایج شود و بر روی خدمت دهی در هر حال و شرایطی تمرکزی جدی صورت بگیرد. همه اعضای کتابخانه در هر کجا که باشند باید بتوانند از خدمات کتابخانه ای بهره مند شوند.

سخنران بعدی نشست، آقای دکتر رسول زوارقی بودند که به طور خلاصه مباحی که مطرح کردن به شرح زیر است:

مدیر کتابخانه دانشگاهی با معظلات زیادی مثل ساختار و چارت سازمانی، کمبود بودجه، نیروهای بی انگیزه و خلاقیت، فضای جدید اطلاعاتی در محیط شبکه ای، فضای کم، نیروهای رو به بازنشستگی و ... مواجه است. در عین حال، بسیاری خدمات جدید مانند انتشارات، موزه، مرکز اسناد، کمک به بخشهای دیگر پژوهشی دانشگاه و ... نیز به کتابخانه ها افزوده شده است. یکی از مهمترین اقداماتی که باید در راستای تقویت کتابخانه ها برای آینده صورت بگیرد، اصلاح و تحول در جایگاه کتابخانه ها و کتابداران از طریق تغییر جایگاه کتابخانه ها در ساختار سازمانی است که به عنوان واحدی مهم در جایگاهی مانند زیر نظر ریاست دانشگاه عمل کنند.

خانم فاطمه ذاکری فرد در ادامه جلسه به مباحث زیر پرداختند:

آینده متعلق به کسانی است که تغییر را می پذیرند و با آن همراه می شوند. رسالت کتابخانه های دانشگاهی آموزش و پژوهش است و ما به عنوان کتابدارانی که آینده را خواهیم ساخت، باید تمرکز اصلی کار کتابخانه را بر روی این دو حوزه بگذاریم و هر طور که می توانیم در ابتدا مخاطبین اصلی کتابخانه دانشگاهی یعنی دانشجویان و اساتید و بعد سایر مخاطبان را آموزش داده و با مشاوره های حرفه ای به توانمندی آنها کمک کنیم. تجربه ما در کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد برای راه اندازی بخشهای مشاوره و راهنمایی اطلاعاتی، نشان داده است که چقدر مخاطبان این خدمات را می پسندند و اشتیاق به بازگشت در آنها زنده تر می شود.

آخرین سخنران نشست، آقای دکتر ابراهیم افشار زنجانی بودند. ایشان به مطالب زیر اشاره کردند:

تحول به دو بخش تقسیم می شود. اتکای دانشگاهیان به منابع آنلاین، توجه به فضای کتابخانه برای آنان به ویژه برای دانشجویان کارشناسی. باید توجه داشته باشیم که هیچ یک از این دو یعنی فضای فیزیکی و فضای مجازی، نمی توانند جایگزین دیگری شوند و با ترکیب هر دوی آنها است که کتابخانه های دانشگاهی می توانند خدمات با کیفیت و مورد علاقه مخاطبان را عرضه کنند. یکی از مسائلی که بر کیفیت خدمات کتابخانه های دانشگاهی تاثیر می گذارد و باید به عنوان مولفه ای مهم برای آینده مد نظر باشد این است که مدیریت کتابخانه دانشگاهی، کاری تمام وقت است و مدیر این گونه کتابخانه ها باید حضور همیشگی داشته و فعالیتهای خود را متناسب با نیاز مخاطبان گسترش دهد نه به عنوان پستی تزئیناتی در اختیار یک عضو هیئت علمی نامرتبط قرار گیرد. باید تفکر انتقادی در همه امور کتابخانه دانشگاهی به طور دائم حاکم باشد و هر کاری با نگاهی انتقادی و خلاق پیش برود.

سپس حاضران در نشست به مباحثی چون برون سپاری خدمات، استفاده از فرصت طلایی تحول در کتابخانه ها، ارتباط خوب با دانشجو و مراجعه کنند، آموزشهای کاربردی، اقتصاد و بازاریابی اطلاعات، توجه به دفاع از حقوق رشته، تمرکز بر نیاز مخاطب و ... اشاره کردند.

در نهایت این مباحث به عنوان مهمترین کلیدواژه های عبور به آینده مطرح شد:

  • تغییر مدل فکری کتابداران برای حضور در آینده
  • تامین بودجه از محلهای غیر دولتی و جذب پشتیبان
  • توجه به قابلیتها به جای مدرک
  • فناوری به عنوان شکل دهنده ذهن و رفتار آیندگان
  • ارتباطات به عنوان یکی از محوری ترین عوامل موفقیت در آینده
  • کاربران به عنوان بهترین شرکای کتابخانه ها
  • توجه به فضای تفکر اشتراکی
  • برندینگ و امور متمایز کننده کتابخانه ها
  • تمرکز بر بازاریابی مدرن و اقتصاد اطلاعات
  • برون سپاری خدمات با توجه به کمبودهای دائمی و فزاینده کتابخانه ها

ضرورت توجه بیشتر به منابع دیداری شنیداری در آرشیوها و مراکز اطلاعاتی: گزارش نشست آرشیوهای دیداری شنیداری پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

نشست آرشیوهای دیداری- شنیداری پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات در 30 آبان ماه ساعت 11 در تالار فرهنگ کتابخانه ملی برگزار شد. اعضای این نشست عبارت بودند از: دکتر نورالله مرادی (استاد پیشکسوت کتابداری و حوزه آرشیوهای دیداری- شنیداری)، مهندس حسین مهدیان (مدیر کل آرشیو سازمان صدا و سیما)، دکتر غلامرضا عزیزی (رئیس پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران)، سپیده سیروس کبیری (مدیر آرشیو مرکزی صدا و سیما) و علی قدیمی (آرشیودار سازمان صدا و سیما)

در ابتدا جناب آقای علی قدیمی، دبیر پنل، با اشاره به آغاز ورود منابع دیداری شنیداری به کشور از 200 سال قبل، اهمیت این منابع را در ثبت و ضبط تاریخ 200 ساله اخیر یادآور شد. ایشان با اشاره به اهمیت این منابع، ضرورت آگاهی ­بخشی، آموزش و حفظ و نگهداری از این منابع را متذکر شد. نبود اطلاعات و آمار کمّی و کیفی از وضعیت این منابع در سطح کشور و عدم اجرای قانون واسپاری دیداری شنیداری از بزرگترین مشکلات در این عرصه است که باید برای حل آن تلاش شود. 

دکتر مرادی، استاد آرشیوداری دیداری شنیداری به عنوان اولین سخنران، با اشاره به تاریخچه ورود منابع دیداری شنیداری به کشور، ناپایداری این نوع منابع و فاسد شدن آن را یادآور شده و ضرورت توجه به این منابع و تبدیل آن را متذکر شد. ایشان آرشیوها را ادامه کتابخانه­ ها دانست که وظیفه ­اش اطلاع­ رسانی است. این استاد متخصص حوزه آرشیو با اشاره به تقسیم ­بندی تافلر در کتاب موج سوم، به موج ارتباطات و انقلاب اطلاعات اشاره کرده و این موج را در تحول و ظهور عصر جدید بسیار مهم دانست. به زعم ایشان آغاز شکل ­گیری مراکز اسناد و کتابخانه­ ها به اختراع خط در هزاران سال قبل بر می ­گردد لیکن این اختراع چاپ بود که باعث شد تا تمام منحنی­ های زندگی بشری رشد کند و انسان بتواند بر بسیاری از مشکلات، به غیر مرگ، فائق آید. ایشان با اشاره به تاریخچه شکل­ گیری آرشیوها و کتابخانه­ های ملی در امتداد موج سوم تاقلر به موج چهارمی اشاره کرد و از آن با عنوان دوران کلان داده ­ها نام برد که باعث تولید حجم انبوهی از اطلاعات شده است، بطوری­که روشهای سنتی ذخیره و بازیابی اطلاعات قادر به مدیریت این حجم از اطلاعات نیست و باید راهکارهای جدیدی برای رفع موانع و چالش­ها یافت.

سخنران دوم، جناب آقای مهندس مهدیان، مدیر کل آرشیو صدا و سیما به مباحث جاری و آتی در حوزه آرشیوهای دیداری شنیداری پرداخت. ایشان با اشاره به خدمات ارزش افزوده در آرشیوهای دیداری شنیداری، به فرایند کسب و کار در این عرصه پرداخته و از تأثیرات فناوری بر آن سخن گفت. به زعم ایشان فناوری فرصتهای جدیدی برای جذب مخاطبان و راه­ اندازی کسب و کار در این عرصه گشوده است. مدیر کل آرشیو صدا و سیما با اشاره به آرشیو مطلوب، آرشیو مطلوب را آرشیوی دانست که بتواند چالشهای حفظ و نگهداری را حل کند، از روشهای نگهداری روزآمد و تبدیل منابع بهره بگیرد و افزونگی داده­ ها را به خوبی مدیریت کرده و از فراداده نیز برای غنا بخشیدن به محتوا استفاده کند. آرشیو مطلوب به زعم ایشان آرشیوی است که از روشهای هوش مصنوعی در حوزه­ های تشخیص خودکار صدا و تصویر و نیز از هستی­ شناسی برای مدیریت و بازیابی بهینه محتوا استفاده کند. ایشان با اشاره به گامهایی که آرشیو بی بی سی در این عرصه برداشته به چالشهای موجود در حوزه آرشیوهای دیداری شنیداری داخلی پرداخت و به مباحث تجمیع اطلاعات، نرم ­افزارهای مناسب، پایش فراداده و سامانه­ های ذخیره و بازیابی اشاره کرد.

دکتر غلامرضا عزیزی به عنوان سخنران سوم در آغاز آرشیوهای دیداری شنیداری را همانند کتابخانه­ ها، آرشیوها و مراکز اسنادی به عنوان یکی نهادهای اطلاع­ رسانی دانست که نقش بارزی در عرصه اطلاع­رسانی دارد. ایشان سپس به سنت تاریخ ­نویسی اشاره کرده و تاریخ نویسی در ایران را وابسته به شاهان دانست، یعنی تاریخ ایران عمدتا توسط پادشاهان و فاتحان نوشته شده است. دکتر عزیزی در ادامه افزود: سابقه شکل­ گیری آرشیو به زعم ایشان به دوران قبل از اسلام و پادشاهی هخامنشیان باز می­ گردد. نگهداري اسناد و مدارك در ايران از ديرباز معمول بوده است، چنان كه در چند جاي تورات به وجود خزانه پادشاه ايران كه در آن اسناد نگهداري مي‌شده، مورد اشاره قرار گرفته است. سابقه امور مربوط به اسناد و نگهداري آنها در مخازن دولتي و سلطنتي در ايران پيشينه‌ای چند هزاره دارد، در دوره هخامنشی، زیربنای تشکیلات اداری امپراتوری را بایگانی سلطنتی تشکیل می داد. در کتاب تورات، ضمن اشاره به وجود خزانه اسناد و مدارک، عرض حالی از یهودیان به داریوش آمده است. دکتر عزیزی همچنین با اشاره به تاریخ شکل­گیری کتابخانه­ ها و آرشیوها، عنوان کرد  که در دوران قدیم ابتدا مراکز اسناد و سپس کتابخانه­ ها شکل می‌گرفتند، لیکن در دوران جدید ابتدا کتابخانه­ ها و سپس آرشیوها تأسیس شدند.

سرکار خانم کبیری به عنوان آخرین سخنران، با اشاره به آسیب­ پذیر بودن ذاتی منابع آنالوگ، ضرورت حفظ و نگهداری از آنها را توضیح داده و به تلاشهای صورت گرفته از جانب آرشیو صدا و سیما در عرصه آموزش پرداخت. ایشان ضرورت توجه ویژه به این منابع را از سوی آرشیوها و مراکز اسنادی سراسر کشور خواستار شد.

در پایان اعضاء پنل به پرسشهای حاضران پاسخ دادند.

رویکردی عملگرایانه به کتابداری کودکان و نوجوانان: گزارشی از نشست کتابخانه‌های کودکان در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

نشست کتابخانه های کودکان پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات با عنوان کتابداری کودک و نوجوان: رویکردی عملگرایانه در ۲۹ آبان ماه ساعت ۱۶ در محل کتابخانه کودکان و نوجوانان سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد. در ابتد دکتر سودابه نوذری، دبیر نشست، سخنرانان و اعضای نشست را معرفی کرد.

سرکار خانم قایینی، سرپرست مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، سخنران ویژه نشست بودند. ایشان در باره نقش کتا‌ب‌ با کیفیت در سامان‌بخشی روحی کودکان در بحران صحبت کردند. کودکان در بحران شامل کودکان آسیب‌دیده از رويدادهای طبیعی، همچون سیل و زلزله، کودکان خانواده‌های کم درآمد در نقاط محروم، کودکان مهاجر، کودکان پرورشگاه‌ها و کودکان با بیماری‌های خاص می شوند. ایشان ضمن معرفی فعالیت های گروه ترویج برنامه با من بخوان، نمونه هایی از تجربه سهیم شدن کتاب هایی چون  اِلمر، پرنده قرمز، جزیره‌ شادی، هفت اسب، هفت رنگ، فراتر از یک رؤیا و آنجا که وحشی‌ها هستند؛ را با کودکان بیان کردند و در پایان نتیجه گرفتند: در جهان امروز که کودکان با خشونت، بی‌ثباتی و دیگر عوامل تنش‌زا رو‌به‌رو هستند، ما در تجربه های خودمان، با کار میدانی وسیعی که با کودکان کردیم، شاهد تأثیر ادبیات، به‌ویژه کتاب‌های تصویری، در زندگی کودکان بوده ایم. ترویج کتاب‌خوانی، سهیم شدن کتاب‌های با کیفیت، یک راه حل منحصر به‌فرد برای درمان زخم‌های کودکان است. کتاب های تصویریِ باکیفیت، ابزاری ضروری برای کودکانی است که در «تروما» (آسيب روحی) و بحران به‌سر می‌برند و آنها می توانند امیدی پایدار و همیشگی به کودکان ببخشند و این هدف همه ماست.

سخنران بعدی استاد گرامی خانم نوشین‌آفرین انصاری ضمن برشمردن فعالیت های مهم دیگر خانم قایینی از جمله حضور به عنوان داور بین المللی و رئیس هیأت داواران اندرسن، بر نقش ایشان به عنوان یک کتابدار برجسته کودک تأکید کردند. سپس از تجربیات خودشان از تدریس درس ادبیات کودکان برای کتابداران و کار در شورا و حمایت هایشان از کتابداران فعال در این حوزه گفتند. ایشان در پایان اشاره کردند: باورم نسبت به کتابدار کودک یک باور خیلی خیلی جدی است و او را یک معلم آزادی بخش می دانم و فکر می کنم در برابر قید کتاب درسی وقتی کودک یک کتابدار خوب و یک کتابخانه خوب داشته باشد، وارد جهان آزاد و جهان پرواز می شود، خودش را می تواند پیدا کند و اعتماد به نفس به دست می آورد. کتابدار کودک دست کودک را می گیرد و حمایتش می کند. او خود ادبیات کودک را دوست دارد و عمیقا آثار این حوزه را می خواند. اگر ادبیات را حس نکرده باشد، نمی تواند آن را خوب انتقال دهد.

استاد پیش کسوت کتابداری، سرکار خانم نسرین دخت عماد خراسانی، سخنران سوم بودند. توصیه ایشان به کتابدار کودک چنین بود: بخوان و بیاندیش، بشنو و بیاندیش، ببین و بیاندیش. از نظر او کتابدار می تواند کودک و نوجوان را برای یک زندگی آینده با ذهنی تحلیل گر رهنمون باشد و مهمترین ابزار برای این هدایت و راهنمایی درک کتابدار از جایگاه فرهنگی و منزلت اجتماعی خود است. بنابراین او باید به آموخته هایش بیافزاید و به ویژه در درجه نخست ادبیات کودکان را بیاموزد. داشتن خلقیات صحیح، مهرورزی و عشق از عوامل مهم دیگر است. خانم عماد ضمن اشاره به فعالیت های داوطلبانه خانه کتابدار کودک و نوجوان، وابسته به شورای کتاب کودک، که وقف عام شده است به نمونه‌ای از کشور کانادا اشاره کردند. در این کشور طرحی با حمایت مالی یک مؤسسه تجاری برای تمام کتابخانه های عمومی کانادا اجرا می شود که در همه شهرهای این کشور، کودکان و نوجوان در تمام مقاطع تحصیلی در تابستان، جذب کتابخانه های عمومی شوند. این کار مهم و اثرگذار حاصل قانون معافیت مالیاتی است که براساس آن شرکت ها و حتی افرادی که از فعالیت های فرهنگی حمایت مالی کنند از مالیات معاف و تشویق هم می شوند. کاری که در کشور ما، با تلاش هایی صورت گرفته هنوز انجام به انجام نرسیده است. در پایان ایشان امیدوار بودند با برگزاری این نشست، بتوان مسئولان را قانع کرد، که توسعه فرهنگی فقط با باید و نباید و شاید و نشاید به منصه ظهور نمی رسد، راه کارهای عملی می خواهد و مهم ترین آن بودجه است.  

سخنران بعدی سرکار خانم دکتر مهری پریرخ استاد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد بودند. ایشان در ابتدای سخنرانی خود بیان کردند که در کتابداری کودک، چهار عنصر کودک، کتابدار یا مربی و ابزار، رویکرد و روش در پیوند و تعامل با هم باید وجود داشته باشد. در درس ادبیات کودک با ویژگیهای کودک آشنا می شویم، منابع زیادی هم برای این شناخت وجود دارد که بتوان خواند و آگاه شد. ولی، آیا همین اطلاعات اندک کافی است؟ گرچه آموخته های دانشگاهی و مطالعه، اطلاعات پایه را در یک زمینه خاص در اختیار می گذارد ولی در صورت همراه بودن با کودک، می توان در عمل آن اطلاعات را به دانش برای کار با کودک تبدیل کرد. در درس ادبیات کودک با انواع مواد، به عنوان سرگرمی های توانمندساز، آشنا می شویم، ولی این واقعیت که هر یک از مواد و ابزارها چه توانمندی ها و مهارت هایی را می تواند افزایش دهد، مورد تأکید قرار نمی گیرد. شاید مدرس زمان لازم را ندارد تا با این وسعت به بحث بپردازد.

در ادامه ضمن برشمردن برنامه های کتابخانه ها برای کودکان، تأسف خوردند که بنگاه های تجاری به این نیاز کودک و علاقه خانواده ها برای داشتن کودکی توانمند و سالم پی برده و برخی از برنامه های یاد شده را ارائه می دهند و اگر کتابخانه ها به موقع به خود نیایند، گوی سبقت را این گروه ها از کتابخانه ها خواهند ربود و اهمیت وجود بخش کودک کم رنگ می شود. از آنجائی که در درس «مواد و خدمات برای کتابخانه های کودک و نوجوان» فرصت عمل به اندازه کافی بوجود نمی آید و حجم مطالب این درس نیز خیلی زیاد است، توصیه های زیر برای افزایش مهارتهای کتابداران کودک برای برگزاری برنامه ها ارائه می شود:

  • کتابداران مانند بسیاری از رشته های دیگر، از جمله کامپیوتر، بهتر است از دوره ها و کارگاه های مکمل در بیرون از دانشگاه بهره ببرند تا مهارتهای کافی را بدست آوردند؛
  • نهاد کتابخانه های عمومی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، فرهنگسراها و هر جای دیگری که کتابخانه کودک و نوجوان و یا بخش کودک و نوجوان ایجاد کرده اند، آموزش مداوم کتابداران خود را به صورت نظری و عملی در برنامه های خود قرار دهند؛
  • کتابداران کودک که با شرایط متغیر، رشد دیدگاه های نظری و کودک و نوجوان با نیازهای خاص روبرو هستند، به صورت مداوم به مطالعه و افزایش مهارتها و دانش خود بپردازند؛
  • دانشگاه هایی که کتابدار کودک تربیت می کنند با نهادهای تخصصی ادبیات کودک و کتابخانه های کودک و نوجوان همکاری داشته باشند تا بخش عملی تربیت کتابداران کودک و نوجوان با کمک این نهادها که تجربه های ارزنده ای در این زمینه دارند صورت گیرد؛
  • از شبکه های اجتماعی برای اشتراک تجربه ها و دانش کتابداران کودک و نوجوان استفاده شود تا با یادگیری از یکدیگر رشد متناسبی را خدمات کتابخانه های کودک و نوجوان در سراسر کشور شاهد باشیم.

 

پس از سخنان اعضای نشست، حضار از دو تجربه ارزشمند و شنیدنی بهره مند شدند. اولین آنها تجربه منحصر به فردی بود که با عنوان نقش کتابخانه در بازآفرینی شخصیت کودکان کانون اصلاح و تربیت توسط آقای مصطفی جانقلی، آسیب شناس اجتماعی و رئیس سابق کانون اصلاح و تربیت، ارائه شد. ایشان در ابتدا اشاره کردند که راه اندازی کتابخانه کار بزرگی بود که با وجود موانع بسیار، با یاری افرادی چون خانم انصاری، خانم قزل ایاغ، خانم عماد و خانم افتخاری و کلا تیم شورای کتاب کودک و دیگر گروه های مختلف از بزرگان و نویسندگان و هنرمندان انجام گرفت. ایشان با نمایش تصاویری از این کتابخانه که بسیار مورد توجه حضار قرار گرفت بیان کردند: این کتابخانه با تخریب ۴۲ سلول انفرادی بنا شد و ادامه دادند که کار ما فقط  کتابخوانی نبود. ما ۲۴ فعالیت مبتنی بر مهارت افزایی و توانمندسازی را با ایجاد این کتابخانه به انجام رساندیم. حاصل این مهم، آن شد که هم اکنون تعدادی از نوجوانان آن زمان کانون، در عرصه های هنری مانند کاریکاتور، سینما،‌ موسیقی، حکاکی و ... فعال و در برخی موارد مشهور هستند. انجام کارهای گروهی به طور مثال در قالب گروه سرود و تئاتر و پدیدآوری ۵ هفته نامه توسط انجمن روزنامه نگاران جوان کانون اصلاح و تربیت از جمله آنها بود. نکته مهم دیگر جامعه پذیری و پذیرش اجتماعی این کودکان و نوجوان بود که سبب آن تلاش های این کتابداران بود. از جمله به همت و تلاش خانم نسرین دخت عماد ما روزی ۲۴۰ نفر را بدون محافظ به سفر بردیم. اقدام مهم دیگر توسط کتابخانه و کتابداران و همراهان شورا، ایجاد انگیزه برا ادامه تحصیل آنها بود که باعث شد شعباتی از برخی از دانشگاه های علمی/ کاربردی و پیام نور در دل زندان ها و کانون اصلاح تربیت ایجاد شود.

در اینجا خانم انصاری یادی کردند از خانم همایونی و دوستان بسیار فروان ایشان که کار جدی آموزش کودکان ونوجوانان کانون را پس از تعطیلی مدرسه آنجا احیا کردند.

سخنران آخر این نشست خانم ملیحه اژدری، مربی کتابدار کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منطقه ۱۷ (نازی آباد) بودند. ایشان در ابتدا به اهمیت مربی بودن قبل از کتابدار بودن اشاره کرده و توضیح دادند، وظیفه یک مربی مهارت آموزی است و خواندن هم جزء مهارت آموزی است و اگر یک مربی خوب نباشیم یک کتابدار خوب هم نخواهیم بود. درادامه با تأکید بر اهمیت فعالیت هایی که به تداوم حضور اعضای کودک و به ویژه نوجوان بیانجامد دو تجربه ارزشمند در کتابخانه شان را ترسیم کردند. نخستین آنها در باره پسر نوجوانی به نام طاها بود که با میل خود به کتابخانه نیامده بود و اصلا کتابخانه را دوست نداشت. اما طاها رهبر،‌ برون گرا، بسیار فعال و بر توانایی هایش آگاه بود و نه تنها کار خود را هدایت می کرد بکله می خواست هدایتگر دیگران نیز باشد. مربیان به او اجازه دادند مهارت ها و دانسته هایش را با دیگران سهیم شود. با برگزاری یک کارگاه شروع شد و سپس حتی برای خانواده ها کارگاه علمی و به طور خاص با موضوع نجوم برگزار کرد. حاصل این کارگاه ها فقط آموزش نبود بکله برقراری ارتباط بود که میان او اعضای کتابخانه و حتی خانواده ها برقرار شد و مهم آنکه هنگام برگزاری کارگاه امانت کتاب های علمی و نجوم بیشتر شد.

دیگری ستاره نام داشت. ستاره درون گرا و گوشه گیر و در فعالیت ها بسیار ضعیف بود. او چیزی برای ارائه نداشت و وارد ارتباط نیز نمی شد. اما با شرکت در کارگاه نمد دوزی،‌ خودش را پیدا کرد. در کارگاه نجوم هم شرکت کرد و خارج از زمان کارگاه هم مشغول دوخت و دوز بود. دیگر نیمی از کتاب هایی که به امانت می گرفت، کتاب های آموزش کاردستی و دوخت شده بود. از او خواستیم در برنامه ها داوطلبانه شرکت کند. در کتاب و کتابخوانی شرکت کرد و صاحب نظر هم شده بود. در کارگاه نمددوزی این ستاره بود که میز به میز می چرخید و مثل یک مربی دیگران را راهنمایی می کرد و روزی در بحث آزاد گفت: رشته تحصیلی ام رو انتخاب کرده ام؛ می خواهم طراحی دوخت و لباس بخوانم...

صحبت های تنی چند از حضار پایان بخش این نشست شد.

آقای دکتر کوکبی خطاب به خانم اژدری پیشنهاد دادند که کتابی با نام طاها بنویسند. خانم اژدری پاسخ دادند که باید کتاب در باره ها طاها و ستاره ها برآمده از تجربه همکاران من نوشته شود.

خانم دکتر پورصالحی: از لزوم ثبت و انتشار تجربه های موفق کتابداران کودک گفتند. 

خانم حق نژاد: از کتابخانه های روستایی گفتند که حامی مالی دارد و طرح تابستانه کتابخوانی را اجرا می کند.

خانم لیلا مرتضایی فرد از طرح بامداد کتابخانه های شورای کتاب کودک گفتند.

خانم دکتر نرگس نشاط: ضمن توجه به محل برگزاری این نشست، اهمیت رونق بخشیدن به کتابخانه کودکان و نوجوانان کتابخانه ملی را در راستای موضوع کنگره که کتابخانه های آینده بود یادآور شدند.  

آقای عمرانی از فعالیت های خوبی که در زمینه کتابخانه های روستایی به همت افرادی چون خانم حق نژاد به ویژه در پیشاور و کردستان، انجام می شوند گفتند.

آقای علیخانی کتابدار کتابخانه کودک قم، به تمایل نداشتن دانش آموختگان رشته و بی مهری آنان به کتابداری کودک  و دیگر به فقدان سازمان های مردم نهاد در زمینه آموزش کتابداری کودک در شهرهای دیگر اشاره کرد.

صحبت پایانی خانم انصاری نیز می تواند بیان کننده بخش هایی از هدف این نشست باشد:

... اگر دانشجویان به کانون های مردم نهاد مانند شورای کتاب کودک،‌ مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، کانون توسعه فرهنگی، و خیلی های دیگر بپیوندند یاد می گیرند. بحث مهم برداشتن گام است برای خارج شدن از دیوارهای محدود دانشگاه و ورود به جامعه ای که کتابداری را دارد تجربه می کند. انشاالله که این کنگره و این توجه این باب را باز کند.

تأکید بر تحقق سند تحول کتابخانه ملی: گزارشی از نشست آینده کتابخانه ملی در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

نشست کتابخانه ملی پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات با عنوان «آینده کتابخانه ملی» در روز چهارشنبه 29 آبان ماه 1398 ساعت 14 تا 16 و در تالار حکمت کتابخانه ملی ایران برگزار شد. دکتر اعظم نجفقلی نژاد (استادیار سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) دبیری این نشست را بر عهده داشت. اعضای حاضر در این پنل دکتر فریبرز خسروی (دانشیار سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و معاون کتابخانه ملی)، دکتر محمدمهدی ذوالفقارزاده کرمانی (دکترای مدیریت سیاستگذاری و استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه تهران)، دکتر بابک زنده دل (دکترای مدیریت تحقیق در عملیات و مدیر کل برنامه‌ریزی و نظارت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران)، و دکتر علی ذاکری (دکترای آینده پژوهی و استادیار دانشکده  علوم و فناوری‌های نوین دانشگاه اصفهان) بودند.

نشست ابتدا با صحبت های دکتر خسروی درباره «انسان نو و انسان تحول یافته کنونی» و ویژگیهای «در لحظه بودن»، «در لحظه فکر کردن» و «محوریت من» کاربر کتابخانه و تغییر ذائقه او به عنوان مصرف کننده محصولات و خدمات کتابخانه ها آغاز شد. سپس دکتر ذوالفقارزاده به عنوان آینده پژوه درباره پرداختن به آینده به منظور همگام شدن با انسان متحول، سخن گفت. ایشان تأکید کرد که اجرا و پیاده سازی هر برنامه آینده نگاری مستلزم مشارکت و درگیری تمامی ذینفعان در یک سازمان از جمله کاربران است و پشت درهای بسته نمی توان تصمیم گرفت تا ذینفعان آن را اجرا کنند. ایشان به کارکردهای آینده نگاری پرداخت و مهمترین اثر آینده نگاری را فضای یادگیری اجتماعی، یادگیری متقابل، گفتگومحوری و شبکه سازی در یک سازمان عنوان کرد. به اعتقاد ایشان ابزارهای آینده نگاری زمینه را برای گفتگوهای راهبردی در بین کارکنان یک سازمان افزایش می دهد و آنها را برای تغییر آماده می کند. در ادامه نشست دکتر زنده دل فرایند تدوین «سند تحول سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با رویکرد آینده نگاری» را به عنوان یک سند بالادستی برای تحول، معرفی و آن را ابزاری برای بازتعریف نقشهای سازمان عنوان کرد. ایشان فرایند مشارکتی و درون زا بودن سند تحول را مورد تأکید قرار داده و 4 هدف اصلی آن را «غنی سازی تجربه کاربری»، «سازمان به مثابه پلتفرم»، «تأکید بر صیانت و حفظ منابع» و «نوآوری» عنوان کرد. در ادامه کلیپ هایی از فرایند تدوین این سند در کتابخانه ملی پخش و درباره آن بحث شد. سپس دکتر ذوالفقارزاده به ترندها و مؤلفه هایی که آینده کتابخانه ها را تحت تاثیر قرار می دهد از جمله «پیری جمعیت» و تجرد در بین افراد صحبت کرد که با اوقات فراغت بالا، کتابخانه ها را تحت تأثیر قرار می دهد و کتابخانه ها باید به این گروهها نیز فکر کنند. ایشان به تلنگرها و راهکارهای غیرمستقیمی اشاره داشت که برای جذب افراد به کتابخانه باید احصاء شوند. در ادامه نشست دکتر ذاکری خدمات محوری بدون توجه به مخاطبان و کاربران کتابخانه را کاری ناممکن عنوان کرد و پیشنهاد داد تا پنلی برای کاربران و با حضور آنان ترتیب داده شود. ایشان درباره آینده نگاری های حساب شده در دنیا و درباره چشم اندازهای فرستادن انسان به فضا و  کاهش توالی ژنوم انسان و تحقق آنها صحبت کرد و عنوان کرد که آینده نگاری و داشتن هر نوع سند بالادستی برای تحول کفایت نمی کند و تنها زمانی ارزشمند است که منجر به تغییر شود در غیر این صورت یک کار پژوهشی صرف محسوب می شود. در ادامه بحث ایشان به جنبش های موفق در دنیا اشاره کردند و بیان داشت که برای موفقیت یک جنبش طبق پژوهشهای به اثبات رسیده سه و نیم درصد اعضای جنبش اگر پای کار باشند جنبش به موفقیت می رسد. به پیشنهاد ایشان در کتابخانه ملی ایران برای تحقق جنبش تحول، باید این سه و نیم درصد را شناسایی و فعال نگاه داشت تا سازمان همگام با تغییرات، تغییر کند. ایشان به تعریف دانش قرن 21 پرداخت و بازآموزی و گذر از آموخته های سنتی را مهارتی ضروری برشمرد. دکتر ذاکری کتابداران را کارگران دانش نامید و تصریح کرد که کتابداران باید کاربران را در تبدیل شدن به کارگران دانش حمایت کنند. ایشان در نهایت به محیط کتابخانه های جدید اشاره کرده و عنوان کرد که کتابخانه های جدید باید تبدیل به کارگاه ساخت خلاق شوند و صرفا بر داد و ستد منبع تأکید نکنند. ایشان پیشنهاد داد که مدل و پروتوتایپی از کتابخانه ملی آینده ساخته شود و به عنوان آزمایشگاه آینده کتابخانه، روندها را بیازماید. در ادامه دکتر زنده دل درباره تحقق سند تحول در کتابخانه ملی صحبت کرده و اظهار کرد که درباره تنوع بخشی به منابع درآمدی کتابخانه ملی باید اندیشید. در خاتمه بحث، دکتر خسروی درباره آینده مطلوب کتابخانه ملی اشاراتی داشت و تأکید کرد که سند تحول را باید به عمل نزدیک کرد و پروژه های آن را مرحله به مرحله انتخاب و به مرحله اقدام رساند. این نشست با پرسش و پاسخ حضار به پایان رسید.

مزایا و ضرورت‌های فعالیت‌های دانشجویان در انجمن‌های علمی دانشجوئی بررسی شد: گزارشی از نشست دانشجویان و دانش‌آموختگان در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

نشست دانشجویان و دانش آموختگان با موضوع «نقش انجمن‌های علمی دانشجوئی در خودتوانمندسازی دانشجویان» در روز پنجشنبه 30 آبان ماه 1398 در سالن اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد. فرحنازسلطانی (مدیر محصول نرم‌افزار پژوهیار، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور)د ر این نشست دبیر پنل بودند. با توجه به موضوع اصلی نشست، اعضای پنل شامل دانشجویان و اساتیدی بودند که سابقه فعالیت در انجمن‌های علمی را داشتند. اعضای پنل عبارت بودند از: سرکار خانم دکتر سمیه سادات آخشیک (نماینده اساتید مشاور انجمن‌های علمی)، خانم سارا مرادی (دبیر انجمن علمی دانشگاه شاهد) ،خانم فهیمه علی عسگری (دبیر انجمن علمی دانشگاه الزهرا)، آقای میلاد روشنی (عضو اتحادیه انجمن علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و عضو اتحادیه ادکا) و آقای محمد جواد اشتری (مدیر فروش شرکت نرم‌افزاری نوسا و از فعالان سابق تشکل‌های دانشجویی).

نشست ابتدا با صحبت‌های خانم سلطانی در رابطه با تاریخچه برگزاری پنل دانشجویان و دانش آموختگان و همچنین ارائه گزارش کوتاهی در مورد پیش‌نشست برگزار شده با دبیران انجمن‌های علمی آغاز شد.

در ادامه سرکار خانم دکتر آخشیک بر لزوم شرکت دانشجویان در انجمن‌های علمی سخن گفت. ایشان حضور در انجمن‌های علمی را به مثابه دانشگاه دوم دانست و عنوان کرد که با شرکت در انجمن‌های علمی گویا مدرک دو دانشگاه را در اختیار داریم که باعث افزایش قدرت تصمیم‌گیری، صبوری و همچنین یادگیری کار تیمی خواهد شد.

خانم علی عسگری با توجه به سابقه برگزاری همایش و کارگاه‌ها در دانشگاه الزهرا از مزایای شرکت در انجمن‌های علمی صحبت کرد و برگزاری همایش بیستم در دانشگاه الزهراء را یکی از مثال‌های مناسب از کار تیمی در دانشگاه خود دانست. ایشان افزایش اعتماد به نفس فرد و بهره‌مندی از دانش را از مزایای شرکت در انجمن دانست.

در ادامه بحث جناب آقای اشتری در مورد مهارت‌های آموخته شده در دانشگاه و لزوم توجه خود دانشجویان به اطراف خود برای به‌کارگیری در شغل و آینده خود سخن گفت.

سرکار خانم مرادی با توجه به تجربه خود در دانشگاه شاهد ضمن برشمردن محدودیت‌هایی چون کمبود بودجه، همکاری نکردن و دستورالعمل‌های پیچیده دانشگاه برای انجام فعالیت‌های مختلف توسط انجمن، پیشنهاد کرد ادکا و انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران ایران حمایت همه جانبه‌ای از انجمن‌های دانشجوئی داشته باشند و همچنین خواستار ایجاد یک ساب دامین در سایت ادکا برای انعکاس فعالیت‌های انجمن‌های دانشجوئی در سراسر کشور شد.

در پایان آقای میلاد روشنی عضو ادکا به فعالیت‌های چندین دوره این تشکل اشاره کرد و با توجه به آمارهای بدست آمده از دوستان فعال در ادکا، آن‌ها را صاحب شغل و موفق در عرصه‌های مختلف دانست و از همه حضار برای شرکت در فعالیت‌های ادکا دعوت به عمل آورد.

پس از آن نوبت به حاضران در سالن رسید. دانشجویان از دانشگاه فردوسی مشهد نسبت به عدم اطلاع از فعالیت‌های انجمن‌ها در تهران شکایت داشتند. همچنین به تشریح فعالیت‌های خود از جمله برگزاری نمایشگاه کتاب با سود اندک اشاره کردند.

آقای دکتر علیزاده از اعضای هیئت علمی دانشگاه کرمان به لزوم اطلاع از بودجه معاونت آموزشی و پژوهشی دانشگاه‌ها اشاره داشت و گفت دانشگاه‌ها به انجمن‌هایی که فعالیت بهتری داشته باشند بودجه بهتری خواهند داد.
آقای محمدپور دانشجوی دانشگاه علامه از نقش انجمن و اساتید در فعالیت‌های انجمنی صحبت کرد و خواستار مطالبه کمیته دانشجویان و دانش آموختگان برای افزایش آموزش‌های مهارتی شد.

همچنین خانم دکتر نوذری با اشاره به فعالیت دانشجویان، حضور در فعالیت‌های انجمنی را بسیار مفید دانست.

آقای رحمانی دبیر ادکا در مورد توان ااین تشکل برای همکاری با انجمن‌های علمی گفت و خواستار مشارکت فعال دانشجویان دانشگاه‌های خارج از تهران با ادکا شد.

در پایان اعضای پنل به سؤالات مطرح شده توسط دانشجویان پاسخ‌های کوتاهی دادند. در جمع‌بندی چنین مطرح شد که مسائل انجمن‌های دانشجوئی با توجه به وابستگی به سازمان‌های بالادستی باید توسط اعضای هیئت علمی مدیریت و راهبری شود. دانشجویان باید ترغیب به حضور در انجمن‌های علمی شوند تا بتوانند مهارت‌های خود را برای مواجهه با مسائل مختلف در رشته افزایش دهند.

چالش‌ها و رویکردهای فهرستنویسی با رویکرد آینده‌نگر بررسی شد: گزارشی از نشست سازماندهی دانش در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات

نشست سازماندهی دانش پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات در ساعت 9 روز پنجشنبه 30 آبان ماه با موضوع «آینده فهرستنویسی: چالش ها و رویکردها» و با حضور متخصصان و علاقه مندان حوزه سازماندهی دانش در تالار حکمت کتابخانه ملی برگزار شد.

در ابتدای این نشست، ملیحه درخوش، دبیر پنل ضمن خوشامدگویی به حضار به بحث آینده پژوهی و دیده بانی آینده در سازماندهی دانش پرداخت و بر بررسی چالش های موجود در این حوزه و ارائه سناریوهای مناسب برای آینده تاکید کرد.

سپس، ابراهیم عمرانی، به بحث آینده حرفه فهرستنویسی پرداخت. وی گفت که در حال حاضر و با تغییرات به وجود آمده بر اثر وجود فناوری های نوین و نیز ارائه الگوها و استانداردهای جدید در حوزه سازماندهی دانش، حرفه فهرستنویسی و سازماندهی نیز دچار تغییراتی خواهد شد. وی با اشاره به اینکه برخی هنوز به طور کامل به فهرستنویسی و نمایه سازی توسط نیروی انسانی معتقد هستند و برخی نیز کاملا مخالف این مسئله هستند و معتقدند که فهرستنویسی ماشینی بهترین راه حل است، بر نیمه عمر منابع تاکید کرد و استفاده از راهکار مناسب را معطوف به نیمه عمر منبع در دست توصیف و نیاز کاربر دانست.

سپس رقیه حجازی، به بررسی آینده فهرست ای کتابخانه ای پرداخت. وی با اشاره به تغییر نیاز کاربران و تغییر منابع اطلاعاتی با استفاده از فناوری های جدید، مؤلفه های تأثیرگذار بر تغییرات فهرست های کتابخانه ای در آینده را بر شمرد.

پس از آن، دکتر شعله ارسطوپور در مورد آینده آموزش سازماندهی اطلاعات و دانش صحبت کرد. وی در ابتدا به هویت حرفه مندان علم اطلاعات و دانش شناسی اشاره کرد و بر این نکته تأکید کرد که باید در ابتدا ببینیم که ما چه کاری می توانیم انجام دهیم که رشته های دیگر نمی توانند؟ سپس به واحدهای آموزشی در دوره های مختلف علم اطلاعات و دانش شناسی اشاره کرد و تأثیر این واحدها بر آینده شغلی و حرفه ای دانشجویان و فارغ التحصیلان را مورد بررسی قرار داد.

در ادامه این نشست، دکتر سیدمهدی طاهری، در مورد واگرایی استانداردهای نوین سازماندهی دانش صحبت کرد. وی بر ویژگی های استانداردهای نوین و تغییر رویکردهایی که در گذر زمان در سازماندهی دانش به وجود آمده اشاره کرد. وی با ارائه اطلاعاتی از شیوه های جدید سازماندهی دانش، واگرایی به وجود آمده در رویکردهای نوین به سازماندهی را تشریح کرد.

پس از آن، مخاطبان به ارائه نظرات و پرسش های خود پرداختند و اعضای نشست نیز پاسخگوی بحث مخاطبان بودند. در نهایت، این نشست در ساعت 11 و با ارائه خلاصه ای مباحث مطرح شده توسط دبیر نشست، به کار خود پایان داد.

گواهي هاي حضور در پنجمين كنگره متخصصان علوم اطلاعات

مهرناز خراسانچی دبیر اجرائی پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات در رابطه با گواهی های شرکت کنندگان در کنگره توضیحاتی را به شرح زیر ارائه کرد:

 ٢٩ و ٣٠ آبان ماه كنگره پنجم انجمن علمي كتابداري و اطلاع رساني ايران برگزار شد. در اين كنگره كارت هاي هوشمند(RFID) براي ثبت نام كنندگان صادر شد كه با اين كارت ها مي توانستيم حضور افراد، پذيرايي و گواهي حضور را بهتر مديريت كنيم.

در اطلاع رساني هاي انجام شده تاكيد شده بود كه بدون اين كارت ها حضور افراد در كنگره دچار مشكل مي شود! و قرار بود در روز دوم با استفاده از آنها به سادگي هر فردي با مراجعه به سيستم تعبيه شده، گواهي خودش را چاپ نمايد!

اما مشكل جدي پيش آمد، در روز دوم، طبق آمار افراد كميته اجرايي مستقر در پذيرش، حدود ٤٠ درصد از حضار گفته بودند كارت خود را نياورده اند و اين عملا يعني بهم ريختگي و بي نظمي در برنامه! بايد فكري مي كرديم! با سرعت شروع به چاپ گواهي ها كرديم، در همان ابتدا پرينتر خراب شد، به سراغ پرينتر ديگري در دفتر انجمن رفتيم! آن هم از كار افتاد! در آن ساعات پاياني و با حجم كاري كه براي آماده سازي اختتاميه وجود داشت، با مهندس فريوري از شركت پيام مشرق مذاكره كرديم و قرار شد با دادن برنامه اي از طرف ايشان، از طريقي لينكی (Iranlibs.com) كه از روز يكشنبه ١٧ آذر در وبسايت كنگره به آدرس “congress.ilisa.ir” فعال خواهد شد، دریافت گواهی‌ها فراهم گردد.

از همراهان انجمن براي اين اتفاق پوزش مي خواهم؛ چنانچه افرادي موفق به دريافت گواهي شان نشدند لطفا مشكل خود را از طريق آدرس ايميل روابط عمومي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) به ما اعلام نمايند. پيگيري از راههاي ديگر به دست كميته اجرايي نخواهد رسيد.

کنگره سالانه منتظر شنیدن پرسش‌ها، انتقادات و پیشنهادهای شما است.

        congress.ilisa.ir          این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

درباره کنگره

کنگره متخصصان علوم اطلاعات، ‌کنگره ایست حرفه‌ای که از سال 1394 و با هدف نزدیک کردن حرفه و دانشگاه آغاز به‌ کار کرده است. این کنگره تلاش می‌کند مکمل همایش‌های دانشگاهی و علمی- پژوهشی باشد که در انجمن‌های علمی و دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور برگزار می‌گردد.
رفتن به بالا