مصاحبه نشست اخلاق پژوهش ششمین کنگرۀ متخصصان علوم اطلاعات

 

دبیر نشست: عباس رجبی
مصاحبه‌کننده: مهدیه قلعه خندابی

سوال اول: آقای رجبی انگیزۀ شما برای پذیرش مسئولیت دبیری نشست اخلاق اطلاعات چه بوده؟

دلیلی که بود، در سال گذشته آقای دکتر زره‌ساز با توجه به سوابق و تجربه‌هایی که اینجانب در زمینۀ اخلاق پژوهش داشتم، برای پذیرش دبیری پیشنهاد دادند که بنده قبول کردم. چندین سال در این حوزه از مطالعه دارم و تجربه‌های کاری و تخصصی در حوزه‌های مختلف اخلاق پژوهش به‌دست آوردم و همچنین کلاس‌ها، کارگاه‌ها و سخنرانی‌های مختلفی برگزار کردم. با خود گفتم که حیف هست تجربۀ چندین ساله را منتقل نکنم. پس به هر نوعی که هست سعی کردم سهم کوچکی در این زمینه داشته باشم.

سوال دوم: چه موضوعاتی برای طرح در نشست دارید؟

ما چند سخنرانی و کارگاه قبل از نشست اصلی داریم و برای خود نشست اصلی هم یک برنامۀ مشخص در نظر گرفتیم که ان‌شاءالله آن‌ها را در خدمت دوستان قرار خواهیم داد. به طور مثال یک نمونۀ آن برگزار شد: سخنرانی خانم دکتر «الهه حسینی» در حوزۀ ملاحظات اخلاقی در استفاده و تفسیر شاخص‌های ارزیابی پژوهش. با توجه به تجربۀ ایشان در حوزه‌های علم‌سنجی و مخصوصاً دگر سنجه‌های آلتمتریکس، سخنرانی بسیار خوبی بود که فایل آن هم در سایت انجمن قرار گرفته است. یک کارگاه هم داریم: کارگاه آقای دکتر اصنافی با توجه به تجربه و تبحری که ایشان در حوزۀ محیط‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی علمی دارند از ایشان دعوت کردیم که کارگاه نقش اخلاقی در پژوهشگری دیجیتال برگزار کنند. به‌صورت کارگاهی ۳ مورد هم حالت سخنرانی یا نشست اصلی هست که از افراد مشخص در حوزۀ تولید و مصرف پژوهش و نقشی که اخلاق در این زمینه دارد استفاده خواهیم کرد.

سوال سوم: تا چه میزان موضوع نشست را در رفع چالش‌ها و مسائل حرفه و رشته مؤثر می‌دانید؟

سعی همۀ دوستان در همۀ نشست‌ها چه در ایران و خارج از ایران، سخنرانان و دغدغه‌های اصلی که اینجانب در حرفۀ کتابداری دارم این است که تا آنجایی که امکان دارد به رفع مشکلات رشته کمک شود. با توجه به موضوع امسال کنگره که و تا آنجایی که در حوزه‌های خاص می‌تواند مرتبط باشه و مواردی که مدنظر هست می‌تواند کمک کند برای دغدغه‌هایی که جامعۀ علمی کتابداری و اطلاع‌رسانی در ایران دارند.

سوال چهارم: معیار و مبنای شما در انتخاب اعضای نشست بر چه اساسی بوده است؟

ما چند ملاک داشتیم: تخصص، تجربه و پژوهشی که در این حوزه‌ انجام شده و سال‌ها تولیدات علمی داشتند؛ در موضوع اخلاق پژوهش به عنوان مثال کسانی که در حوزۀ تخصصی خاص خودشان کار کردند و ملاحظات اخلاقی را قاعدتاً چون خودشان تجربه و تخصص دارند می‌توانند این‌ها را ارائه بدهند. خانم دکتر الهه حسینی در زمینۀ علم‌سنجی، دگرسنجی و آلتمتریکس کار کردند یا آقای دکتر اصنافی در زمینۀ شبکه‌های اجتماعی علمی کارکردن و اعضای نشست اصلی آقای محسنی راد فردی شناخته‌شده در حوزۀ ارتباطات و یا آقای دکتر نوروزی که ایشان مدرس ممتازی در این حوزه‌ها هستند و افراد زیادی هستند مخصوصاً در زمینۀ داوری نشریات داخلی و خارجی که قاعدتاً اشراف خوبی در این حوزه‌ها و موضوعاتی که ان‌شاءالله ارائه می‌شود، دارند.

سوال پنجم: چه پیامی برای جامعۀ علمی و حرفه‌ای برای افزایش مشارکت آن‌ها در کنگره و نشست خود دارید؟

وقتی که ما می‌گوییم جامعۀ علمی؛ یعنی اینکه متشکل از افراد هست و این تک تک افراد هستند که این جامعۀ علمی را سر‌و‌سامان می‌دهند. پس قاعدتاً این مسائلی که در حوزۀ کتابداری و اطلاع‌رسانی و حتی جامعۀ علمی هست، دغدغه‌هایی هست که همۀ ما داریم. معمولاً آموزش‌های دانشگاهی، تجربه و تخصص خیلی هم خوب هست که ما بتوانیم با مشکلات این جوامع علمی با اجرای کنگره‌ها، سمینارها، سخنرانی‌ها، کارگاه‌ها و غیره به یک آموزش مادام‌العمر فکر کنیم و بتوانیم از تجارب و تخصص افراد در حوزه‌های مختلف استفاده کنیم. در برگزاری همایش‌ها قطعاً اعضاء، دبیرهای نشست‌ها و دبیر های علمی و غیره بر اساس آن نیازها جامعۀ علمی برنامه‌ریزی می‌کنند، پس قطعاً می‌تواند کمک حال باشد و این امر مستلزم این است که تک تک ما کتابداران هم در این حوزه همکاری داشته باشیم، چه به‌صورت مشارکت هست که در این سخنرانی‌ها، کارگاه‌ها و نشست‌ها شرکت بکنیم و یا اینکه به صورت کمک باشد، به هر صورتی که هست فرضاً می‌تواند کمک اجرایی و کمک علمی باشد و حتی می‌تواند به صورت نقد‌و‌بررسی باشد که اعضای کنگره بتوانند، نقاط دارای ضعف و قوت را بشناسند و برای سال‌های بعدی برنامه‌‌ریزی‌های خوبی داشته باشند.
باتشکر از شما آقای رجبی که وقت‌تان را در اختیار بنده قرار دادید. خدانگهدار.
خواهش می‌کنم. خدانگهدار.

لینک صفحه نشست تخصصی پنل اخلاق پژوهش