نشست پنجم: سازماندهی دانش: چالش‌های ارتقاء کیفیت در سازماندهی اطلاعات

دبیر: دکتر مرتضی کوکبی استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

اعضا:

  • دکتر رحمت‌الله فتاحی، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد
  • دکتر محسن حاجی زین العابدینی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
  • دکتر سید مهدی طاهری عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
  • طاهره یعقوب پور مدیر بخش سازماندهی کتابخانه ملی ایران
  • ملیحه درخوش دانشجوی دکترای دانشگاه فردوسی مشهد و رئیس بخش سازماندهی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

 

چکیده: این نشست به بررسی چالش‌های سازمان‌دهی اطلاعات و کیفیت تولید پیشینه‌های کتاب‌شناختی در کتابخانه‌های مختلف اختصاص داشت. نخست، به بحث دربارۀ ضعف نظام­ها و نرم­افزارهای طراحی­شده در حوزۀ سازمان­دهی اطلاعات پرداخته شد. در این راستا، به مشکل این نرم­افزارها در ارائۀ کمک به کاربر جهت انجام جستجوی صحیح، ضعف در نمایش اطلاعات بازیابی‌شده و عرضۀ مناسب محتوا اشاره شد. نبود کنترل کیفی مناسب در آموزش سازماندهی­اطلاعات (چه در قالب واحدهای درسی رسمی و چه به شکل کارآموزی) از دیگر چالش­های مورد اشاره در این حوزه بود. در ادامه، ملزومات استفاده از استانداردهای جدید در پیشینه‌های کتابشناختی مورد بررسی قرار گرفت. ملزومات مورد اشاره، شامل قواعد، نرم‌افزار و بستر نرم‌افزاری کتابداران و در نهایت، رکوردهای تولید شده و پیشینه‌های حاصل از آن است. در زمینۀ استفاده از استانداردهای جدید، به شکاف بین عرصۀ نظری و عملی، مشکلات ساختاری و روزآمدسازی نرم­افزارها اشاره شد. در راستای رفع این چالش­ها، به تعاملی نمودن نرم­افزارها و خروج از تنگناهای چارچوب­های سازماندهی اطلاعات تأکید شد، زیرا پیشینه‌های تعاملی که در دنیای مدرن سازمان‌دهی اطلاعات مورد توجه است، می‌توانند میان کاربر و کتابخانه تعامل برقرار کنند. در ادامۀ این نشست، فرایند کنترل کیفی در کتابخانه ملی و عوامل و اقدامات ضروری جهت مدیریت کیفیت مورد بحث و بررسی قرار گرفت. سپس، به بحث پیرامون توانمندی نرم‌افزارهای موجود در ایران در سازمان‌دهی استانداردهای جدید (مانند اف آر بی آر) پرداخته شد. فزونی اطلاعات به‌­ویژه در وب و حوزۀ رسانه‌های اجتماعی، ارتقاء سازمان‌دهی کتابخانه‌ها و گنجاندن مسائل مرتبط با سازماندهی منابع غیرکتابی در دروس دانشگاهی از دیگر دغدغه‌­های حرفه­مندان سازماندهی اطلاعات در این نشست بود.

 

بیانیه:

با توجه به تحولات گسترده در عرصه سازماندهی اطلاعات و دانش اکنون ضرورت دارد که نظامها و نرم‌افزارهای مورد استفاده در این زمینه مورد بازطراحی قرار گیرند تا آنچه به مفهوم واقعی محتوای اطلاعات و دانش مورد نیاز جامعه است به درستی سازماندهی شده و در دسترس نیازمندان قرار گیرد. تأکید می شود که زندگی در فضای کنونی و آینده به طور اساسی مستلزم سازماندهی و دسترسی اثربخش به اطلاعات و دانش است. در این راستا توجه به کنترل کیفیت در سازماندهی اطلاعات و دانش در سطح ملی و بویژه در نهادهای مادر مانند کتابخانه ملی ایران، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری در کتابخانه های بزرگ از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

 مشاهده فیلم نشست پنجم در آپارات