نشست چهارم: کتابداران و کتابخانه‌های علوم پزشکی: شفاف‌سازی مفهوم کتابدار بالینی

دبیر: پروانه مدیرامانی آموزشگر و مدیر داخلی کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

اعضا:

  • دکتر مریم اخوتی دانشیار و مدیرگروه آموزشی کتابداری پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کرمان؛ عضو بورد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی کشور
  • دکتر پیام کبیری رییس مرکز توسعه اطلاعات و انتشارات علمی، معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت
  • دکتر اشرفی ریزی دانشیار و مدیر گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
  • علیرضا امان اللهی کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی هزمرگان
  • o       زهرا فرجی مسئول آموزش الکترونیک کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی ایران

 

چکیده: در این نشست، بهشفاف­سازی مفهوم کتابدار بالینی پرداخته شد. نخست، ضمن اشاره به این‌که عبارت کتابدار بالینی و کارکرد آن در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، تعریفی از کتابدار بالینی ارائه شد. سپس، اقداماتی که پس از برگزاری نشست سال پیشین صورت گرفته بود، مطرح شد. از دیدگاه حاضران این نشست، کتابدار بالینی باید اطلاعات بالینی خوبی داشته باشد تا بتواند با کادر بالینی ارتباط برقرار کند، اصطلاحات پزشکی را خوب بداند و همچنین با منابع و پایگاه‌های اطلاعاتی مرتبط آشنایی کامل داشته باشد. در راستای تحقق این امر، درس­های سواد اطلاعات سلامت، مدیریت دانش سلامت، ارتباطات و اطلاعات سلامت و کتابدار بالینی به سرفصل درس­های این رشته اضافه شد. شوربختانه این‌که کتابخانه‌های بیمارستانی به جای یک کتابخانه، واحدهایی جمعی در بیمارستان در نظر گرفته می­شوند. در عرصۀ کتابدار بالینی، بحث مهارت‌های ارتباطی اهمیت فراوانی دارد، زیرا کتابدار بالینی باید از چارچوب ساختمان و محیط فیزیکی کتابخانه‌های بیمارستان خارج شود و به­مرور خود را در بخش­های بیمارستانی نشان دهد. در ادامۀ این نشست، در راستای ترویج مفهوم کتابدار بالینی، راهکارهایی پیشنهاد شد. توجه به بحث گرایش کتابدار بالینی در مقطع ارشد و دکترا، بازنگری درس­های دورۀ کارشناسی و گنجاندن درس­های مرجع­شناسی تخصصی و بانک‌های اطلاعاتی تخصصی پزشکی در این دوره، نمونه­ای از راهکارهای پیشنهادی بود. پس از آن، برخی از حرفه­مندان این حوزه، تجربه­های علمی و عملی خود و سپس، راهکارهایی در جهت آشنایی بیشتر با مفهوم کتابدار بالینی بیان کردند. در این میان، چنانچه تلاش شود اصول اپیدمیولوژی، ارزیابی نقادانه منابع، چگونگی نگارش مقاله­های پزشکی، ارزیابی شاخص‌های مجلات را وارد واحدهای آموزشی کنند و همچنین برگزاری دوره­های آموزشی مربوط به کتابخانه‌های پزشکی، پایگاه‌های اطلاعاتی و به­ویژه آشنایی با پایگاه­های دسترسی آزاد، بسیار سودمند خواهد بود. آنچه بر آن تأکید شد این بود که کتابخانه‌های بیمارستانی جایگاه خوبی در بیمارستان‌ها ندارند وکتابداران بیمارستانی هرگز دیده نمی‌شوند، زیرا هیچ تعریفی از کتابدار در جامعه پزشکی وجود ندارد. در راستای رفع این مشکل­ها پیشنهاد شد نخست باید زیرساخت‌ها مشخص شود، رشته درسی کتابداری بالینی در مقطع دکترا و ارشد تدوین شود یا اینکه در بیمارستان‌ها جایگاهی برای کتابدار بالینی در نظر گرفته شود. در انتهای این نشست، به افزایش مهارت زبان انگلیسی، فناوری پزشکی و همراهی کتابدار بالینی با یک تیم آموزشی تأکید شد.

 

 

بیانیه:

کاملاً آگاهیم که جستجوی موثر و هدفمند اطلاعات بالینی در زمان مناسب یکی از آرمانها و اهداف پزشکان و مدیران امور درمانی کشور است و تقاضا برای دسترسی به اطلاعات بلادرنگ و موثر هم توسط بیماران و هم متخصصان حوزه سلامت افزایش یافته است. بنابراین پیشنهاد می شود فعالیت های حرفه ای کتابداران و متخصصان اطلاع رسانی در عرصه سلامت و درمان در دانشگاه های علوم پزشکی کشور بازنگری شود. در آموزشهای رسمی کتابداری پزشکی کشور، سرفصل های نوینی در جهت تقویت گرایش بالینی در رشته ایجاد شود. همچنین، در نظام تحول سلامت کشور، مفهوم و جایگاه کتابدار بالینی آشکارتر و مشخص تر تعریف شود.

مشاهده فیلم نشست چهارم در آپارات